Bovenal op God vertrouwen, onze zekerheid in Hem te stellen

8-8-2018 Bovenal op God vertrouwen, onze zekerheid in Hem te stellen, Hem ware diepgang te laten geven aan de verlangens van ons hart

Zijn catechese over de geboden vervolgend, gaf de Paus opnieuw een overweging over afgoderij (Ex 32,7-8). De algemene audiëntie eindigde met een gezongen Pater Noster en de Apostolische Zegen.

Dierbare broeders en zusters, goeie morgen!
Wij vervolgen onze meditatie over de Decaloog en denken verder na over het onderwerp afgoderij, waarover we vorige week spraken. We nemen het onderwerp opnieuw op want het is heel belangrijk het te kennen. En we nemen de afgod bij uitstek tot voorbeeld, het gouden kalf, waarover het boek Exodus spreekt (32,1-8) – waaruit we juist een passage hoorden. Het gebeuren heeft een precieze context: de woestijn, waar het volk op Mozes wacht, die de berg was opgegaan om van God aanwijzingen te ontvangen.

Wat is de woestijn? Het is een plaats waar schaarste en onveiligheid heersen, waar water, voedsel en schaduw ontbreken – in de woestijn is er niets. De woestijn is een beeld van het leven van een mens wiens conditie onzeker is en die geen onschendbare garanties heeft. Zulk een onveiligheid verwekt vooreerst angst in de mens. Jezus spreekt daarover in het Evangelie: “wat zullen wij eten of wat zullen wij drinken, of wat zullen wij aantrekken?” (Mt 6,31).

Mozes bleef daar 40 dagen en het volk werd ongeduldig. Zonder Mozes was er geen referentiepunt –  de leider, het hoofd, de geruststellende gids – en dat werd ondraaglijk. Dan vroeg het volk om een zichtbare god – dat is de valkuil waarin het volk viel – die zij konden identificeren en waardoor zij konden geleid worden. En zij zeiden tegen Aäron: “Kom, maak een god die voor ons uit kan gaan”. Om van de schaarste weg te vluchten – de schaarste van de woestijn – zoekt de menselijke natuur een “doe het zelf” godsdienst: als God zich niet toont, maken wij een god op onze maat. Ten overstaan van een afgod loopt men niet het gevaar opgeroepen te worden om zijn zekerheden te verlaten, want afgoden “hebben een mond maar zij spreken niet” (Ps 115,5). Dan begrijpen wij dat een afgod een voorwendsel is om onszelf in het centrum van de werkelijkheid te plaatsen en het werk van onze handen te aanbidden” (encycliek Lumen fidei, 13).

Aäron is niet in staat tegen het verzoek van het volk in te gaan en hij maakt een gesmolten kalf. Het kalf heeft in het Nabije Oosten van de Oudheid een dubbele betekenis: enerzijds vertegenwoordigt het vruchtbaarheid en overvloed en anderzijds energie en kracht. Maar het was bovenal van goud, daarom was het een symbool van weelde, succes, macht en geld. Dat zijn de constante bekoringen! Zie wat het gouden kalf is: het symbool van alle verlangens die de illusie van vrijheid geven en integendeel verslaven, want een afgod verslaaft altijd. Er is een fascinatie en men is verkocht. De fascinatie van de slang, die naar het vogeltje kijkt en het vogeltje blijft zitten, kan zich niet bewegen, en de slang grijpt het. Aäron was niet in staat zich te verzetten.

Alles komt echter voort uit de onbekwaamheid om bovenal op God te vertrouwen, onze zekerheid in Hem te stellen, om Hem ware diepgang te laten geven aan de verlangens van ons hart. Dan zou men zelfs zwakheid, onzekerheid en schaarste kunnen doorstaan. De verwijzing naar God maakt iemand sterk in zwakheid, onzekerheid en ook bij schaarste. Zonder het primaat van God, vervalt iemand gemakkelijk in afgoderij en is hij gelukkig met schrale geruststellingen. Maar dat is een bekoring waarover we dikwijls in de Bijbel lezen. En bedenk dit wel: het heeft God niet zoveel gekost om het volk uit Egypte te bevrijden. Hij deed het met tekens van macht en liefde. Het grote werk van God bestond erin Egypte weg te halen uit het hart van de mensen, de afgoderij uit hun hart weg te nemen. En God blijft werken om ze ook uit ons hart weg te nemen. Dat is het grote werk van God: “het Egypte” dat we van binnen meedragen, weg te nemen, de fascinatie van de afgoderij.

Wanneer iemand de God van Jezus Christus tot zich toelaat, Hij die rijk was maar arm werd voor ons (cf 2 Kor 8,9), ontdekt men dat het ontdekken van zijn zwakheid niet de schande van zijn leven is, maar de voorwaarde om zich open te stellen voor Hem die waarlijk sterk is. Dan komt Gods verlossing binnen door de deur van iemands zwakheid (cf 2 Kor 12,10). Het is door middel van zijn onvermogen dat een mens zich open stelt voor Gods vaderschap. De mens wordt vrij wanneer hij toelaat dat de ware God zijn enige Heer is. En dat stelt ons in staat onze kwetsbaarheid te aanvaarden en de afgoden van ons hart te verwerpen.

Wij, christenen, zien de gekruisigde Christus aan (cf Joh 19,37), die zwak was, die geminacht werd en van alle bezit beroofd. In Hem wordt het gelaat van de ware God echter geopenbaard, de heerlijkheid van de liefde en niet de glitter die ontgoochelt. Jesaja zegt: “dank zij zijn striemen is er voor ons genezing” (35,5). We werden namelijk genezen door de zwakheid van een mens die God was, door Zijn wonden. En vanuit onze zwakheid, kunnen wij ons open stellen voor Gods verlossing. Onze genezing komt van Hem die zichzelf arm maakte, die de mislukking aanvaarde, die onze schaarste ten einde toe op zich nam om ze met liefde en kracht te vullen. Hij kwam ons Gods vaderschap openbaren; in Christus is onze zwakheid niet langer een vloek, maar een plaats van ontmoeting met de Vader en een bron van nieuwe kracht uit den hoge.

Na het Angelus
… Een bijzondere gedachte gaat naar de jongeren, bejaarden, zieken en pasgehuwden.
Vandaag is het de liturgische gedachtenis van de heilige Dominicus Guzman, stichter van de Predikherenorde. Moge zijn voorbeeld als trouwe dienaar van Christus en Zijn Kerk een aanmoediging en stimulans zijn voor ons allen. Bijzondere wensen aan hen die deze naam dragen.
En morgen wordt in Europa het feest gevierd van de heilige Teresa Benedicta van het Kruis (Edith Stein) – martelares, een vrouw van volharding, een vrouw die God eerlijk en liefdevol zocht en een martelares van haar joodse en christelijke volk. Moge zij, patrones van Europa, voor Europa bidden en het tegen kilheid beschermen. Dat God u allen zegene!

Terug naar overzicht
By | 2018-08-08T20:35:33+00:00 8 augustus 2018|Geen categorie|0 Comments