Ga voorop, naar de kruispunten, zonder vrees

3-8-2018 Ga voorop, naar de kruispunten, zonder vrees
Audiëntie met deelnemers aan de bijeenkomst van “Europese jezuïeten in opleiding”

“Ga voorop, naar de kruispunten, zonder vrees. Maar wees verankerd in de Heer.” Dat was de bood­schap van paus Franciscus op 1 augustus 2018 tijdens de audiëntie met deelnemers aan de jaarlijkse bijeenkomst van de “Europese jezuïeten in opleiding”, van 28 juli tot 2 augustus 2018: “De zalige Paulus VI zei ons in de 32e Algemene Congregatie dat waar ideeën, problemen en uitdagingen elkaar ontmoeten, we een jezuïet vinden”, zei de Heilige Vader. “Het vraagt moed om jezuïet te zijn. Dat betekent niet dat een jezuïet onnadenkend of roekeloos moet zijn, nee. Maar hij moet moedig zijn.”

Toespraak van de Heilige Vader

Goede morgen. Het is mijn vreugde u te verwelkomen. Hartelijk dank voor dit bezoek, het doet mij deugd. Toen ik student was en we naar Pater Generaal moesten gaan, en met Pater Generaal naar de Paus, moesten we toog en cape dragen. Ik zie dat dit gebruik, God zij dank, niet meer bestaat.

De priester deed me lachen toen hij sprak over de eenheid in het pastorale ambt van een jezuïet. Ik had begrepen dat hij bedoelde, de eenheid van ziel en hart van een jezuïet, niet van de methodes want dan zou het einde betekenen van de Sociëteit van Jezus. Men had de gewoonte te zeggen, dat de eerste rol van Pater Generaal was “de jezuïeten te laten weiden”, en een andere zei, “ja, maar het is zoals een kudde padden op stal zetten”: één hier, één daar. Doch dat is goed want er is veel vrijheid nodig, zonder vrijheid kan men geen jezuïet zijn. En veel gehoorzaamheid aan de Herder, die de grote gave van onderscheiding moet hebben om iedere “pad” te laten kiezen wat hij voelt dat de Heer van hem vraagt. Dat is het originele van de Sociëteit: eenheid en grote verscheidenheid.

De zalige Paulus VI zei ons in de 32e Algemene Congregatie dat waar ideeën, problemen en uitda­gingen elkaar ontmoeten, men een jezuïet vindt. Lees deze toespraak: naar mijn mening is het de mooiste die een Paus ooit aan de Sociëteit gegeven heeft. Het was voor de Sociëteit een moeilijk moment, en de zalige Paulus VI begon zijn toespraak zo: “waarom twijfelt ge? een moment van twijfel? Nee! Wees moedig!” Ik zou dit graag verbinden met een andere toespraak, niet van een Paus maar van een Pater Generaal, Pedro Arrupe: het was zijn “zwanenzang”, in het vluchtelingenkamp in Thailand, ik weet niet of het in Bangkok was of ten zuiden van Bangkok. Hij gaf deze toespraak naast het vliegtuig, op Fiumicino waar een staking was. Het was zijn laatste preek, zijn testament. Deze twee toespraken bevatten de structuur van wat de Sociëteit vandaag moet doen: moed hebben, naar de periferie gaan, naar waar ideeën, problemen, zending elkaar ontmoeten … Daar vinden wij het testament van Arrupe, de “zwanenzang”, het gebed. Het vraagt moed om jezuïet te zijn. Dat bete­kent niet dat een jezuïet onnadenkend of roekeloos moet zijn, nee. Maar hij moet moedig zijn. Moed is een genade van God, de parrhesia van Paulus … En er zijn sterke knieën nodig om te bidden. Ik geloof dat ge met deze twee toespraken de inspiratie zult hebben om daarheen te gaan waar de Heilige Geest u in uw hart zal zenden.

Dit gaat over communicatie, één van uw onderwerpen. Ik hou veel van de manier waarop de heilige Petrus Faber communiceerde: ja, Faber communiceerde en liet anderen communiceren. Lees zijn memoriaal: een monument van communicatie, zowel inwendig met de Heer als uitwendige commu­nicatie met de mensen.

En ik dank u voor wat ge doet. Ga voorop, naar de kruispunten, zonder vrees. Wees verankerd in de Heer.

Bid voor mij, vergeet dat niet! Het werk (van Paus) is niet gemakkelijk … Misschien lijkt dit een kette­rij, maar meestal is het een genoegen. Bedankt.

We hebben nog enkele minuten: als iemand van u een vraag wil stellen of een bedenking maken, laat ons het laatste uit deze minuten halen. Zo kan ik iets te weten komen over uw ketterijen …

Vraag:
Dank u voor uw woorden, Heilige Vader. Het onderwerp van onze bijeenkomst is communicatie en de jongeren. Iemand zei mij eens dat religieus of priester zijn betekent dat er één ding is waarmee wij nooit geconfronteerd worden, namelijk werkloosheid. Maar vele jongeren, zelfs hooggeschoolde, worden met het risico van werkloosheid geconfronteerd. Dit is een uitdaging voor mij, om de dingen te zien vanuit hun standpunt, want ik weet dat de Sociëteit van Jezus en de Kerk altijd wel een op­dracht voor mij zullen hebben. Ik vind dit voor de communicatie een grote uitdaging: werkloosheid is een ervaring die ik nooit zal hebben. Ik vind het een moeilijke zaak …

Paus Franciscus:
Dit is misschien één van de meest dringende en pijnlijke problemen voor jongeren want het gaat recht naar hun hart. Wie geen werk heeft, voelt zich waardeloos. Ik herinner mij dat een vrouw mij ooit in mijn vaderland kwam vertellen dat haar dochter, een universiteitsstudente, verschillende talen sprak maar geen werk kon vinden. Die vrouw schreef mij, “dank u, vader, omdat gij mijn dochter geholpen hebt haar waardigheid terug te vinden”. Geen werk hebben, ontneemt ons onze waardigheid. Meer nog: het is niet het feit niet te kunnen eten, want zij kan naar Caritas gaan en zij zullen haar eten geven. Het probleem is niet dat men geen brood naar huis kan meebrengen, wel dat iemands waardigheid ontnomen wordt. Wanneer ik en u veel werkloze jongeren zien, moeten wij ons afvragen waarom. Ge zult de reden zeker vinden: de reorganisatie van de wereldeconomie, waarbij de economie die concreet is, aan financiën geeft, die abstract zijn. In het centrum staan de financiën en financiën zijn wreed: het geldwezen is niet concreet, het is abstract. En daar speelt de collectieve verbeelding mee die niet concreet is, maar eerder wazig. In het centrum staat de financiële wereld. In de plaats daarvan zouden man en vrouw moeten staan. Dat is vandaag, volgens mij, de grote zonde tegen de waardigheid van de persoon: hem weghalen van zijn centrale plaats. Toen ik verleden jaar met de directeur sprak van het Wereld Monetair Fonds, zei zij, een dialoog te willen tussen economie, humanisme en spiritualiteit. En zij zei, “Ik ben erin geslaagd. Toen was ik enthousiast en ik wou dit ook doen tussen financiën, humanisme en spiritualiteit. En het is mij niet gelukt.” Economie, zelfs de markteconomie, kan een opening geven naar de sociale markteconomie, zoals Johannes Paulus II gevraagd had; doch het geldwezen kan dat niet, want op het geldwezen kunt ge geen greep krijgen: het is wazig. Financiën gelijken op de ketting van de heilige Antonius, maar op wereldschaal! Door de persoon weg te halen van het centrum en iets zoals financiën in de plaats te zetten, iets dat zo wazig is, worden barsten in de werkgelegenheid geschapen.

Ik wou dit in het algemeen zeggen, omdat de oorzaak van het probleem van de werkloosheid in uw vraag besloten ligt. “Hoe kan ik een jongere die werkloos is, begrijpen, met hem communiceren en begeleiden?” Broeder, er is creativiteit voor nodig! In elk geval. Moedige creativiteit, om de manier te vinden om met deze situatie om te gaan. Uw vraag is echter niet oppervlakkig. Het aantal zelf­moorden onder jongeren neemt toe, maar regeringen – niet allemaal – publiceren de juiste cijfers niet: zij publiceren ze tot op een zeker punt omdat het een schandaal is. En waarom verhangen zij zich, waarom plegen zij zelfmoord, deze jongeren? De belangrijkste reden is in de meeste gevallen gebrek aan werk. Zij kunnen zich niet nuttig voelen en maken er een einde aan … Andere jongeren willen niet zelf een einde maken aan hun leven, maar zoeken een tussenweg die hen vervreemdt, verslaaft, het is vandaag een manier om te ontsnappen aan dat gebrek aan waardigheid.  Bedenk dat achter elke dosis cocaïne, een grote wereldindustrie staat die dit mogelijk maakt en misschien, al ben ik niet zeker, de grootste geldtransactie in de wereld. Andere jongeren zien op hun gsm interessante dingen om hun leven te plannen: die geven tenminste werk … het is realiteit, het gebeurt! “Ha, ik neem het vliegtuig en word lid van ISIS: dan zal ik eindelijk duizend dollar per maand in mijn zak hebben en iets om te doen! Zelfmoord, verslaving en guerrillaoorlog, drie opties voor jongeren wanneer ze werkloos zijn. Dat is belangrijk: om het probleem van jongeren te begrijpen, om een jongere te laten voelen dat ik hem begrijp, en dat is communicatie. En dan iets ondernemen om het probleem op te lossen. Het probleem heeft een oplossing, maar men moet de manier vinden, een profetisch woord is nodig, vindingrijkheid is nodig, het is nodig dingen te ondernemen. Onze handen vuil maken … Mijn antwoord op uw vraag is een beetje lang, maar het zijn allemaal elementen om een beslissing te nemen in de communicatie met een werkloze jongere. Ge hebt er goed aan gedaan dit ter sprake te brengen want het is een probleem in verband met waardigheid.

En wat gebeurt er wanneer een jezuïet geen werk heeft? Dat is een groot probleem! Spreek erover met uw geestelijke vader, met uw overste, maak een goede onderscheiding over het waarom …

Bedankt. Ik geef u geen verder werk (zegt hij tegen de vertaler). Morgen is het feest van de heilige Peter Faber: bid tot hem om de genade te leren communiceren.
Bidden wij tot Onze Lieve Vrouw: Wees gegroet …

(Zegen)
En alstublieft, vergeet de twee toespraken niet: van de zalige Paulus VI in 1974 tot de 32e Algemene Congregatie en van vader Arrupe in Thailand, zijn zwanenzang, zijn testament.

Terug naar overzicht
By | 2018-08-16T12:22:23+00:00 5 augustus 2018|Woord van de paus|0 Comments