15-03-2017 Liefde is een geschenk van God, geen creatie van de mens

Liefde “is vooreerst een genade, een geschenk” van God, geen “creatie van de mens”, zegt paus Franciscus. “Kunnen liefhebben is een gave van God en wij moeten erom vragen.”
De paus wijdde zijn catechese aan de liefde voor God en de naaste, “onze roeping bij uitstek”. “Wij zijn tot liefde, tot naastenliefde geroepen”, zegt de paus. Toch “bestaat zij er niet in te laten doorschijnen wat we zijn, maar wat de Heer ons geeft en wat wij in vrije wil aanvaarden”.
“Wij zijn zondaars”, brengt de paus in herinnering en hij citeert hierbij de apostel Paulus; “zelfs onze manier van liefhebben is door de zonde getekend”. Maar “de Heer opent voor ons een weg van bevrijding, een weg van heil”, verzekert hij. “Het is de mogelijkheid dat ook wij het grote gebod van de liefde beleven, dat ook wij instrumenten van Gods liefde te worden.”
De paus brengt in herinnering dat “wie bemint, vreugde en hoop bezit”. Met “een hart dat bezocht en bewoond is” door de “genade” en “trouw” van Christus, “leven wij in de blije hoop aan onze broeders te geven – hoe weinig het ook mag zijn – al wat wij dagelijks van Hem ontvangen”.

Dierbare broeders en zusters, goeie dag!

Wij weten goed dat het grote gebod dat de Heer Jezus ons nagelaten heeft, het gebod van de liefde is: God beminnen uit geheel ons hart, geheel onze ziel en al onze krachten en onze naaste beminnen als onszelf (cf. Mt 22,37-39), dat wil zeggen dat wij tot liefde, tot naastenliefde geroepen zijn. Dat is onze hoogste roeping, onze roeping bij uitstek; en de vreugde van de christelijke hoop is daaraan verbonden. Wie bemint, heeft de vreugde van de hoop om de grote Liefde die de Heer is, te ontmoeten.

De apostel Paulus waarschuwt ons in de brief aan de Romeinen waaruit we zojuist een passage hebben gehoord: het gevaar bestaat dat onze naastenliefde schijnheilig is, dat onze liefde schijnheilig is. Dan moeten wij ons afvragen: wanneer is die schijnheiligheid er? En hoe kunnen we zeker zijn dat onze liefde oprecht is, dat onze naastenliefde authentiek is? Dat we niet doen alsof we liefhebben of dat onze liefde geen televisiefeuilleton is, maar oprechte, sterke liefde …

Schijnheiligheid kan overal binnensluipen, ook in onze manier van liefhebben. Dat merken we wanneer onze liefde niet belangloos is, wanneer ze bewogen wordt door eigenbelang; en hoeveel liefde is er uit eigenbelang! … wanneer de liefdadigheid waarin we toegewijd lijken, gebeurt om onszelf op de voorgrond te plaatsen of om ons gecompenseerd te voelen: “wat ben ik goed!”. Nee, dat is schijnheiligheid. Of ook wanneer wij dingen beogen die in het oog springen, om onze intelligentie of bekwaamheid te etaleren. Achter dat alles, ligt een verkeerde, bedrieglijke gedachte, die erop neerkomt te zeggen dat wij liefhebben omdat wij goed zijn; alsof naastenliefde een creatie van de mens zou zijn, iets dat ons hart voortbrengt. Naastenliefde is bovenal een genade, een geschenk; kunnen liefhebben is een gave van God en wij moeten Hem erom vragen. En Hij geeft ze graag, als we ze vragen. Naastenliefde is een genade: zij bestaat er niet in te laten doorschijnen wat we zijn, maar wat de Heer ons geeft en wat wij in vrije wil aanvaarden; en zij kan maar tot uiting komen in de ontmoeting met de anderen als zij eerst verwekt werd door de ontmoeting met het zachtmoedige en barmhartige gelaat van Jezus.

Paulus nodigt ons uit te erkennen dat wij zondaars zijn en dat ook onze manier van liefhebben door de zonde getekend is. Maar hij is tegelijk de bode van een nieuwe verkondiging, een verkondiging van hoop: de Heer opent voor ons een weg van bevrijding, een weg van heil. Het gaat om de mogelijkheid dat ook wij het grote gebod van de liefde beleven, dat ook wij instrumenten van Gods liefde worden. En dat gebeurt wanneer wij ons hart door de verrezen Christus laten genezen en vernieuwen. De verrezen Heer die onder ons leeft, die met ons leeft, kan ons hart genezen; Hij doet het als wij het Hem vragen. Hij is het die ons, zelfs in onze kleinheid en armoede, het medelijden van de Vader laat ervaren en de wonderdaden van Zijn liefde bezingen.

Dan begrijpt men dat al wat wij mogen beleven en voor onze broeders doen, niets anders is dan het antwoord op wat God voor ons gedaan heeft en blijft doen. Of eerder, het is God zelf die verblijf houdt in ons hart en ons leven en zo ieder nabij en dienstbaar is die wij dagelijks op onze weg ontmoeten, te beginnen bij de laatsten en meest behoeftigen in wie Hij zich als eerste herkent.

Door deze woorden wil de apostel Paulus ons dan niet zozeer verwijten maken als ons aanmoedigen en de hoop in ons tot leven brengen. Wij doen namelijk allemaal de ervaring op dat wij het gebod van de liefde niet ten volle beleven en zoals het zou moeten. Maar ook dat is genade, want het doet ons begrijpen dat wij uit onszelf niet echt kunnen beminnen: wij hebben het nodig dat de Heer deze gave voortdurend in ons hart vernieuwt door de ervaring van Zijn oneindige barmhartigheid. Ja dan, zullen wij de kleine, simpele, gewone dingen opnieuw waarderen; al die kleine dingen van elke dag opnieuw waarderen en de anderen kunnen beminnen zoals God van hen houdt en zullen we hun het goede toewensen, dat wil zeggen dan zullen wij heilige vrienden van God zijn; dan zullen wij tevreden zijn omdat wij arme en schamele mensen nabij kunnen zijn en doen wat Jezus doet met ieder van ons wanneer wij ver van Hem zijn; dan zullen wij ons zoals Hij, de goede Samaritaan, tot bij de voeten van onze broeders kunnen buigen, wat Hij door Zijn medelijden en vergeving voor ieder van ons doet.

Dierbare broeders, wat de apostel Paulus ons in herinnering brengt is het geheim – ik gebruik zijn woorden – om blij te zijn in de hoop (cf Rom. 12,12). Blij in de hoop, omdat wij weten dat Gods liefde in alle omstandigheden, ook de meest ongunstige, en zelfs doorheen onze mislukkingen, niet vermindert. Als het hart bezocht en bewoond wordt door Zijn genade en trouw, leven wij in de blije hoop aan onze broeders terug te geven – hoe weinig het ook mag zijn – al wat wij dagelijks van Hem ontvangen. Dank u.

Terug naar overzicht