1-8-2021 Angelus – Tegengif voor een magisch geloof is een liefdesgeschiedenis met Jezus
Gratuiteit, vrijgevigheid, grootmoedigheid

“Wat doen om ons zoeken naar God te zuiveren? Hoe overgaan van een magisch geloof dat alleen denkt aan de eigen behoeften, naar een geloof dat God behaagt?”: dat is de vraag die de paus stelt in zijn commentaar bij het Evangelie van deze zondag.
De paus antwoordt: de remedie is “Jezus opnemen, Hem in het leven opnemen, een liefdesgeschiedenis met Jezus aangaan. Hij zal het zijn die ons geloof uitzuivert”: de uitdrukking wordt in zijn tekst door cursieve letters benadrukt.
Paus Franciscus stelt de diagnose van een “afgoderij” – geloof, een “wonderdoener”- geloof, wat hij “onvolwassen” noemt.
En hij wijst op de remedie: “Laat ons in de plaats van ons uitsluitend zorgen te maken om het materiële brood dat ons voedt, Jezus opnemen als het brood des levens, en laat ons uitgaande van onze vriendschap met Hem, elkaar leren lief te hebben. Gratuite liefde en zonder berekening, zonder de mensen te gebruiken, gratuit, vrijgevig, grootmoedig.”

Dierbare broeders en zusters, goeie dag!

De openingsscène van het Evangelie in de liturgie van vandaag (Joh 6,24-35) presenteert ons boten die naar Kafarnaüm varen: de menigte is op zoek naar Jezus. Men zou kunnen denken dat het een heel goede zaak is, toch leert het Evangelie ons dat het niet volstaat God te zoeken, men dient zich ook vragen te stellen over de reden waarom men Hem zoekt. Jezus zegt namelijk: “niet omdat gij tekenen gezien hebt zoekt ge Mij, maar omdat gij van de broden hebt gegeten tot uw honger was gestild” (v. 26). Inderdaad, de mensen hadden een wonder meegemaakt, de broodvermenigvuldiging, maar de betekenis van dat gebaar niet gevat: zij zijn blijven stilstaan bij het uiterlijke wonder, bij het materiële brood, zonder verder te kijken, naar de betekenis.

Vandaar een eerste vraag die wij ons allemaal kunnen stellen: waarom zoeken wij de Heer? Waarom zoek ik de Heer? Wat zijn de redenen van mijn geloof, van ons geloof? Het is nodig dat wij dat onderscheiden, want onder de vele verleidingen in ons leven, is er een die wij de bekoring van afgoderij kunnen noemen. Zij stuwt ons om God te zoeken voor eigen gebruik en consumptie, om problemen op te lossen, om dank zij Hem te hebben wat wij uit onszelf niet kunnen bekomen, uit eigenbelang. Maar het geloof blijft oppervlakkig en ook – ik veroorloof mij het woord – het geloof blijft een wonderdoener-geloof: men zoekt God om zich te voeden en daarna als men verzadigd is, vergeet men Hem. De kern van dit onvolwassen geloof is niet God, maar onze behoeften. Ik denk aan onze belangen, aan vele dingen … Het is goed onze noden aan Gods hart voor te leggen, maar de Heer die verder kijkt dan onze verwachtingen, verlangt vooral een liefdesrelatie met ons. En ware liefde is onbaatzuchtig, gratuit: men bemint niet om in ruil een gunst te krijgen! Dat is eigenbelang en zo dikwijls handelen wij in ons leven uit eigenbelang.

Een tweede vraag die ons kan helpen, is de vraag die de mensen aan Jezus tellen: “Welke werken moeten wij voor God verrichten?” (v. 28). Het is alsof de mensen, door Jezus uitgelokt, zeggen: wat doen om ons zoeken naar God uit te zuiveren? hoe overgaan van een magisch geloof dat alleen aan eigen noden denkt, naar een geloof dat God behaagt? En Jezus wijst de weg: Hij antwoordt dat het werk van God erin bestaat Degene te aanvaarden die de Vader gezonden heeft, Hemzelf dus, Jezus. Dat is niet zoals het toevoegen van religieuze praktijken of het onderhouden van bijzondere voorschriften. Het is Jezus opnemen, Hem opnemen in het leven, een liefdesgeschiedenis met Jezus aangaan. Hij is het die ons geloof zal uitzuiveren. Alleen kunnen wij dat niet. Maar de Heer verlangt een liefdesrelatie met ons: eerder dan de dingen die wij ontvangen en doen, is Hij er om bemind te worden. Er is een relatie met Hem die de logica van eigenbelang en berekening overstijgt.

Dat geldt ten opzichte van God maar ook voor onze omgang met de mensen en onze sociale relaties: wanneer wij voldoening zoeken voor onze behoeften, lopen wij het gevaar de mensen te gebruiken en situaties uit te buiten voor eigen doeleinden. Hoe dikwijls horen wij: zij gebruikt mensen en daarna vergeet zij hen. Mensen gebruiken voor eigen profijt, is niet mooi. Een samenleving die eerder belangen in het centrum plaatst dan personen, is geen samenleving die het leven doorgeeft. Dat is de uitnodiging van het Evangelie: laat ons eerder dan ons uitsluitend zorgen te maken over het materiële brood dat ons voedt, Jezus opnemen als het brood des levens en laat ons vanuit onze vriendschap met Hem, leren elkaar lief te hebben. Gratuite liefde en zonder berekening, zonder de mensen te gebruiken, gratuit, vrijgevig en grootmoedig.

Bidden wij nu tot de Maagd Maria, die de mooiste liefdesgeschiedenis met God aanging, om de genade ons open te stellen voor de ontmoeting met Haar Zoon.

Terug naar overzicht