1-11-2021 Angelus – Allerheiligen: deze profetie die de wereld op haar kop zet
Een boodschap tegen de stroom in

Paus Franciscus nodigt de gedoopten uit “deze profetie” te beleven “die de wereld op haar kop zet”, deze “boodschap die tegen de stroom ingaat”, namelijk de zaligsprekingen en de heiligheid, in de leerschool van de Maagd Maria.
De paus gaf commentaar bij het Evangelie over de zaligsprekingen. Na het Angelus herinnerde de paus eraan dat hij morgen naar het Franse militaire kerkhof in Rome gaat om te bidden voor alle “slachtoffers van oorlog en geweld”, in gemeenschap met alle mensen die ieder jaar op 2 november, daags na Allerheiligen, voor de overledenen bidden.
De paus insisteert op twee aspecten van christelijke heiligheid: vreugde en profetie. “De zaligsprekingen richten zich tot de armen, bedrukten, mensen die hongeren naar gerechtigheid. Het is een boodschap die tegen de stroom ingaat. Inderdaad, de wereld zegt dat je rijk, machtig, altijd jong en sterk moet zijn, bekendheid genieten en succes moet kennen om gelukkig te zijn. Jezus keert deze criteria om en doet een profetische verkondiging – dat is de profetische dimensie van heiligheid: de echte volheid van het leven wordt verkregen door Jezus te volgen, door Zijn Woord in praktijk te brengen.”
Hij ziet deze manier van leven als een nieuwe weg: “De zaligsprekingen zijn dus de profetie van een nieuwe mensheid, een nieuwe manier van leven: zich klein maken en vertrouwen stellen op God in plaats van de anderen te domineren; zachtmoedig zijn in plaats van zich te doen gelden; eerder barmhartigheid beoefenen dan alleen aan zichzelf te denken; zich inzetten voor rechtvaardigheid en vrede in plaats van onrechtvaardigheid en ongelijkheid in de hand te werken, en desnoods door samenspanning. Heiligheid is deze profetie, die de wereld op haar kop zet, met Gods hulp aannemen en in praktijk brengen”.
In navolging van Evagrius Ponticus (345-399) waarschuwt paus Franciscus ook voor droefheid die ziek maakt. Dat is zijn gebedsintentie voor de maand november.

Dierbare broeders en zusters, goeiedag!
Vandaag vieren wij Allerheiligen en in de liturgie weerklinkt Jezus’ programmatische boodschap: de zaligsprekingen (cf Mt 5,1-12a). Zij tonen ons de weg die naar het Koninkrijk van God en naar geluk leidt: de weg van nederigheid, van medelijden, zachtmoedigheid, gerechtigheid en vrede. Heilig zijn is deze weg bewandelen. Laat ons nu stilstaan bij twee aspecten van deze levensstijl, twee aspecten die eigen zijn aan de levenswijze van de heiligheid: vreugde en profetie.

Vreugde. Jezus begint met het woord “zalig” (Mt 5,3). Dat is de belangrijkste boodschap, die van een geluk zonder voorgaande. De zaligspreking, heiligheid is geen levensprogramma dat alleen uit inspanning en verzaking bestaat, maar dat vooral de blije ontdekking is een geliefd kind van God te zijn. En dat vervult je met vregude. Het is geen verovering van de mens, het is een gave die we krijgen: wij zijn heilig omdat God, de Heilige, in ons leven komt wonen. Daarom zijn wij zalig! De vreugde van een christen is dus geen emotie van een ogenblik of gewoon menselijk optimisme, maar de zekerheid aan iedere situatie het hoofd te kunnen bieden onder de liefdevolle blik van God, met de moed en de kracht die van Hem komen. Zelfs te midden van vele beproevingen, hebben de heiligen deze vreugde gekend en waren zij er getuigen van. Zonder vreugde wordt het geloof een strenge en onderdrukkende oefening en loopt men het gevaar ziek te worden van droefheid. Onthouden wij deze woorden: ziek worden van droefheid. Een woestijnvader zei dat droefheid een worm is in het hart, die aan het leven knaagt (cf Evagrius Ponticus, De acht boze geesten, XI). Stellen wij ons de vraag: zijn wij blije christenen? verspreiden wij vreugde of zijn wij uitgeblust, triest, met een lijkbiddersgezicht? Denken wij daaraan: geen heiligheid zonder vreugde!

Het tweede aspect: profetie. De zaligsprekingen richten zich tot de armen, bedrukten, mensen die hongeren naar gerechtigheid. Het is een boodschap die tegen de stroom ingaat. En inderdaad, de wereld zegt dat je rijk, machtig, altijd jong en sterk moet zijn, bekendheid genieten en succes moet kennen om gelukkig te zijn. Jezus keert deze criteria om en doet een profetische verkondiging – dat is de profetische dimensie van heiligheid: de echte volheid van het leven wordt verkregen door Jezus te volgen, door Zijn Woord in praktijk te brengen. Dat betekent een andere armoede, dat wil zeggen innerlijk arm zijn, zichzelf leeg maken om plaats te maken voor God. Wie denkt rijk te zijn, succesvol en in zekerheid, bouwt geheel op zichzelf en sluit zich af voor God en zijn broeders. Terwijl degene die zich arm weet en niet zelfgenoegzaam is, openblijft voor God en de naaste. En hij vindt de vreugde. De zaligsprekingen zijn dus de profetie van een nieuwe mensheid, een nieuwe manier van leven: zich klein maken en vertrouwen stellen op God in plaats van de anderen te domineren; zachtmoedig zijn in plaats van zich te doen gelden; eerder barmhartigheid beoefenen dan alleen aan zichzelf te denken; zich inzetten voor rechtvaardigheid en vrede in plaats van onrechtvaardigheid en ongelijkheid in de hand te werken, desnoods door samen te spannen. Heiligheid is deze profetie, die de wereld op haar kop zet, met Gods hulp aannemen en in praktijk brengen.

Wij kunnen ons dus de vraag stellen: getuig ik van de profetie van Jezus? breng ik de geest van profetie tot uiting die ik in het doopsel ontvangen heb? of pas ik mij aan het comfort van het leven en aan mijn luiheid aan, denkend dat alles goed gaat als het voor mij goed gaat? breng ik de blije nieuwheid van Jezus’ profetie in de wereld of de gewoonlijke klachten over wat niet goed gaat? Vragen die voor ons nuttig zijn.

Moge de Heilige Maagd ons iets van Haar geest geven, deze zalige geest die blij de Heer loofde, die “machtigen van hun troon haalt en eenvoudigen tot aanzien brengt” (cf Lc 1,52).

Terug naar overzicht