6-1-2021 Angelus – Epifanie: De duisternis is aanwezig, maar het licht van God is machtiger

“De duisternis is in ieders leven en in de geschiedenis van de mensheid aanwezig en bedreigend, maar het licht van God is machtiger” zegt paus Franciscus in de Angelustoespraak.
Hoe verspreidt het licht van Christus zich altijd en overal? vraagt de paus zich af. Niet door “de sterke middelen van de koninkrijken van deze wereld”, noch “door artificiële en ondernemende methodes”, maar door “de verkondiging, het woord, en het getuigenis … en ook door het martelaarschap”.
Het Evangelie verspreidt zich door de “methode” die God gekozen heeft om onder ons te komen: de menswording, dat wil zeggen de naaste worden van de ander, hem ontmoeten, zijn realiteit op zich nemen en ons geloofsgetuigenis brengen, door iedereen”.

Dierbare broeders en zusters, goeie dag!
Wij vieren vandaag het hoogfeest van Epifanie, dat wil zeggen de openbaring van de Heer aan alle volken: het heil dat Christus verwezenlijkt heeft, kent namelijk geen grenzen, Hij is er voor iedereen. Epifanie is geen ander mysterie, het is hetzelfde mysterie van de geboorte, maar gezien in zijn dimensie van licht: licht dat elke mens verlicht, licht dat gelovig moet ontvangen worden en licht dat door naastenliefde aan anderen moet gegeven worden door het getuigenis, door de verkondiging van het Evangelie.

Het visioen van Jesaja waarover de Liturgie van deze dag gaat (cf. 60,1-6), weerklinkt vandaag op een meer dan actuele manier: “Want zie: duisternis bedekt de aarde, het donker de volkeren” (v. 2). Tegen deze horizont verkondigt de profeet het licht: het licht door God aan Jeruzalem gegeven en bestemd om de weg van alle volken te verlichten. Dit licht heeft de kracht om iedereen aan te trekken, iedereen, mensen ver weg en dichtbij, gaan op weg om het te bereiken (cf v. 3). Het is een visioen dat het hart opent, de ademhaling verruimt, uitnodigt tot hoop. Zeker, de duisternis is in ieders leven en in de geschiedenis van de mensheid aanwezig en bedreigend, maar het licht van God is machtiger. Wel moet het ontvangen worden zodat het over iedereen kan stralen. Wij kunnen ons afvragen: waar is dat licht? De profeet neemt het in de verte waar, maar dat volstond al om het hart van Jeruzalem met onbedwingbare vreugde te vervullen.

Waar is dat licht? De evangelist Matteüs toont op zijn beurt, als hij de geschiedenis van de wijzen vertelt (2,1-12), dat dit licht het Kind van Betlehem is, Jezus, ook al wordt Zijn koningschap niet door iedereen ontvangen. Zelfs als sommigen het afwijzen, zoals Herodes. Hij is de Ster die aan de horizont verscheen, de verwachte Messias, degene door wie God Zijn rijk van liefde, van gerechtigheid, van vrede verwezenlijkt. Hij is niet alleen geboren voor sommigen maar voor alle mensen, voor alle volken. Het licht is voor alle volken, het heil is voor alle volken.

En hoe gebeurt deze uitstraling? Hoe verspreidt het licht van Christus zich altijd en overal? Het heeft een methode om zich te verspreiden. Het doet dat niet met de sterke middelen van de koninkrijken van deze wereld, die altijd proberen te domineren. Nee, het licht van Christus verspreidt zich door de verkondiging van het Evangelie. De verkondiging, het woord en het getuigenis. En met de methode die God gekozen heeft om onder ons te komen: de menswording, dat wil zeggen de naaste zijn van de ander, hem ontmoeten, zijn realiteit op zich nemen en ons geloofsgetuigenis brengen, door iedereen. Alleen zo kan het licht van Christus, die Liefde is, in iedereen stralen die het ontvangt en kan het anderen aantrekken. Het licht van Christus wordt niet alleen wijder door woorden, met artificiële, ondernemende methodes … Nee, nee. Door het geloof, het woord, het getuigenis: zo verspreidt het licht van Christus zich. De Ster is Christus, maar ook wij kunnen en moeten een ster zijn voor onze broeders en zusters, als getuigen van de schatten van goedheid en oneindige barmhartigheid die de Verlosser belangloos aan iedereen aanbiedt. Het licht van Christus verspreidt zich niet door proselitisme, het verspreidt zich door het getuigenis, door de belijdenis van het geloof. En ook door het martelaarschap.

De voorwaarde om dit licht in zichzelf te ontvangen is het altijd meer te ontvangen. Wee, degenen die denken het te bezitten. Wee, degenen die slechts denken dat zij het moeten “beheersen”! Ook wij, wij zijn zoals de wijzen geroepen ons te laten fascineren, aantrekken, leiden, verlichten en bekeren door Christus: dat is de weg van het geloof, door gebed en het beschouwen van Gods werken, die ons voortdurend met vreugde en verwondering vervullen, een verwondering die altijd nieuw is. Verwondering is altijd de eerste stap om in dit licht voort te gaan.

Roepen wij de bescherming van Maria aan over de universele Kerk, opdat deze het Evangelie van Christus, het Licht van alle naties, Licht van alle volken in heel de wereld zou verspreiden.

Terug naar overzicht