5-8-2020 Audiëntie – De ongerechtigheid van de wereld door creativiteit genezen

“Een creatieve en vernieuwde geest” om “deze wereld te genezen die aan ernstige ziektes lijdt”: met deze uitnodiging begint paus Franciscus een nieuwe catechesereeks.
“Als leerlingen van de Heer Jezus, Geneesheer van ziel en lichaam, zijn wij geroepen om Zijn werk van genezing en heil verder te zetten in fysieke, sociale en spirituele zin”, legt de paus uit. Het gaat erom “onrechtvaardige structuren en vernietigende praktijken in de diepte te genezen, die ons van elkaar scheiden omdat zij de menselijke familie en onze planeet bedreigen”.
De paus zei ook dat hij “de dringende kwesties die de pandemie in het licht gesteld heeft, vooral sociale ziektes” zou aansnijden in het licht van het Evangelie, van de theologale deugden en de principes van de sociale leer van de Kerk (de waardigheid van de mens, het algemeen welzijn, de voorkeursoptie voor de armen, de universele bestemmingen van de goederen, solidariteit, subsidiariteit, zorg voor ons gemeenschappelijk huis”.

Dierbare broeders en zusters, goeie dag!
De pandemie blijft diepe kwetsuren veroorzaken en onze kwetsbaarheid ontmaskeren. Er zijn vele doden, vele zieken, in alle werelddelen. Vele mensen en gezinnen leven in onzekerheid door de socio-economische problemen die vooral de armsten treffen.

Daarom moeten wij stevig op Jezus gericht blijven (cf Hebr 12,2) en in dit geloof de hoop koesteren op het Rijk Gods, dat Jezus zelf ons brengt (cf Mc 1,5; Mt 4,17; KKK 2816). Een Koninkrijk van genezing en heil dat al in ons midden aanwezig is (cf Lc 10,11). Een Koninkrijk van gerechtigheid en vrede dat zich manifesteert door werken van naastenliefde, die op hun beurt de hoop vergroten en het geloof versterken (cf 1 Kor 13,13). In de christelijke traditie zijn geloof, hoop en liefde veel meer dan gevoelens of houdingen. Het zijn deugden die ons ingeblazen worden door de genade van de Heilige Geest (cf KKK 1812-1813): gaven die ons genezen en die genezers van ons maken, gaven die ons openstellen voor nieuwe horizonten terwijl wij op de moeilijke wateren van onze tijd varen.

Een nieuwe ontmoeting met het Evangelie van het geloof, de hoop en de liefde nodigt ons uit tot een creatieve en vernieuwde geest. Op die manier zullen wij in staat zijn de oorsprong van onze fysieke, spirituele en sociale ziektes te transformeren. Wij zullen de onrechtvaardige structuren en vernietigende praktijken in de diepte kunnen genezen, die ons van elkaar scheiden omdat zij de menselijke familie en onze planeet bedreigen.

Het dienstbetoon van Jezus toont vele voorbeelden van genezing. Wanneer Hij geneest wie getroffen zijn door koorts (cf Mc 1,29-34), melaatsheid (cf Mc 1,40-45), verlamming (cf Mc 2,1-12); wanneer Hij het zicht teruggeeft (cf Mc 8,22-26; Joh 9,1-7), de spraak of het gehoor (cf Mc 7,31-37), geneest Hij in feite niet alleen een fysieke kwaal, maar heel de persoon. Zodoende brengt Hij de persoon ook terug in de schoot van de gemeenschap; Hij bevrijdt haar van haar isolement omdat Hij haar genezen heeft.

Denken wij aan het heel mooie verhaal van de genezing van de lamme in Kafarnaüm (cf Mc 2,1-12), dat wij hoorden bij de aanvang van de audiëntie. Terwijl Jezus bij de ingang van het huis predikt, brengen vier mannen hun verlamde vriend bij Hem. En omdat zij niet binnen konden, want de menigte was talrijk, maken zij een gat in het dak en laten het draagbed voor Hem neer. “Toen Jezus hun geloof zag, zei Hij tot de lamme: ‘Mijn zoon, uw zonden zijn u vergeven’ (v. 5). En dan, als een zichtbaar teken ervan, zegt Hij nog: “Ik zeg u, sta op, neem uw bed mee en ga naar huis” (v. 11).

Wat een prachtig voorbeeld van genezing! Jezus’ werkzaamheid is een rechtstreeks antwoord op het geloof van deze mensen, op de hoop die zij in Hem stellen, op de liefde die zij voor elkaar tot uiting brengen. Jezus geneest dus, maar Hij geneest niet gewoon de verlamming, Hij geneest alles, Hij vergeeft de zonden, Hij vernieuwt het leven van de lamme en van zijn vrienden. Hij laat opnieuw geboren worden – laten we het zo zeggen. Een fysieke en tegelijk spirituele genezing, vrucht van een persoonlijke en sociale ontmoeting. Stellen wij ons voor hoe deze vriendschap en het geloof van wie in dit huis aanwezig zijn, gegroeid zijn dank zij Jezus’ gebaar. De genezende ontmoeting met Jezus!

Stellen wij ons dan de vraag: hoe kunnen wij onze wereld vandaag helpen te genezen? Als leerlingen van de Heer Jezus, Geneesheer van ziel en lichaam, zijn wij geroepen “Zijn werk van genezing en heil” (KKK 1421) verder te zetten in de fysieke, sociale en spirituele zin.

Alhoewel de Kerk de genade van genezing door Christus toedient door de sacramenten, en alhoewel zij gezondheidsdiensten voorziet in de verst afgelegen hoeken van de planeet, is zij geen specialist in de preventie van of zorgverlening bij de pandemie. En zij geeft evenmin specifieke socio-politieke aanwijzingen (cf H. Paulus VI, Apost. Brief Octogesima adveniens, 14 mei 1971, 4). Dat is de taak van de politieke en sociale leiders. Toch heeft de Kerk in de loop der eeuwen en in het licht van het Evangelie, bepaalde sociale principes ontwikkeld die fundamenteel zijn (cf Compendium van de Sociale Leer van de Kerk, 160-208), principes die ons kunnen helpen om verder te gaan, om de toekomst voor te bereiden die wij nodig hebben. Ik citeer de belangrijkste, die onderling nauw verbonden zijn: het principe van de waardigheid van de mens, het principe van het algemeen welzijn, het principe van de voorkeursoptie voor de armen, het principe van de universele bestemming van de goederen, het solidariteitsprincipe, het subsidiariteitsprincipe, het principe van de zorg voor ons gemeenschappelijk huis. Deze principes helpen de leiders en verantwoordelijken in de samenleving om het persoonlijk en sociaal weefsel te doen groeien en eveneens, zoals in ons geval van de pandemie, te genezen. Al deze principes zijn op een eigen manier een uitdrukking van de deugden uit van geloof, hoop en liefde.

De volgende weken nodig ik u uit om samen de dringende kwesties aan te pakken die de pandemie in het licht gesteld heeft, vooral de sociale ziektes. En wij zullen het doen in het licht van het Evangelie, van de theologale deugden en de principes van de sociale leer van de Kerk. Wij zullen samen ontdekken dat onze katholieke sociale leer de mensenfamilie kan helpen om deze wereld te genezen, die onder ernstige ziektes lijdt. Het is mijn wens dat wij allen samen, als leerlingen van Jezus die geneest, nadenken en werken aan een betere wereld, die hoopvol is voor de komende generaties (cf Apost. Exhort. Evangelii gaudium, 24 november 2013, 183).

Terug naar overzicht