4-11-2020 Audiëntie – Jezus, Leraar in het gebed

“De dagelijkse problemen worden geen obstakels, maar oproepen van God zelf om te luisteren naar Degene voor ons staat en Hem te ontmoeten”, zegt paus Franciscus.
“Zonder innerlijk leven vluchten wij voor de werkelijkheid en voor onszelf, wij zijn mannen en vrouw die voortdurend op de vlucht zijn.”
De paus gaat verder met zijn catechese over het gebed dat “eerst en vooral luisteren is naar God en Hem ontmoeten”. Het “heeft de macht goed te maken wat in het leven een veroordeling zou zijn … de macht om de horizont open te trekken voor de geest en het hart te verruimen”.
“Een dag zonder gebed loopt het gevaar een saaie of vervelende ervaring te worden: al wat ons overkomt, zou voor ons tot een slecht verdragen en blind lot kunnen keren”.
“Elke persoon heeft ruimte nodig voor zichzelf waar hij zijn innerlijk leven kan ontplooien, waar handelingen terug betekenis krijgen. Zonder innerlijk leven worden wij oppervlakkig, gejaagd, angstig – hoe veel kwaad doet angst niet! Daarom moeten wij bidden.”

Dierbare broeders en zusters, goeie dag!
Tijdens Zijn openbaar leven nam Jezus voortdurend toevlucht tot het gebed. De Evangelies tonen het ons wanneer Hij zich in afzondering terugtrekt om te bidden. Het gaat om sobere en discrete opmerkingen, die deze biddende gespreken slechts laten vermoeden. Toch getuigen zij duidelijk dat Jezus ook in de momenten van de grootste toewijding aan de armen en zieken, Zijn vertrouwelijk gesprek met de Vader nooit verwaarloosde. Hoe meer Hij ondergedompeld was in de behoeften van de mensen, des te meer voelde Hij de noodzaak te rusten in de gemeenschap van de Drie-eenheid, terug te keren naar de Vader en de Geest.

Er is dus een geheim in het leven van Jezus, verborgen voor het oog van de mensen, maar de kern van alles. Het gebed van Jezus is een mysterieuze werkelijkheid, waarvan wij slechts een kleine intuïtie hebben, maar het laat heel Zijn zending in het juiste perspectief lezen. In deze eenzame uren – voor de dageraad of tijdens de nacht – dompelt Jezus zich onder in Zijn vertrouwelijke omgang met de Vader, namelijk de Liefde waar elke ziel naar dorst. Dat blijkt vanaf de eerste dag van Zijn optreden.

Op een zaterdag wordt bijvoorbeeld de kleine stad Kafarnaüm een veldhospitaal: na zonsondergang worden alle zieken bij Jezus gebracht en Hij geneest hen. Maar voor de dageraad verdwijnt Jezus: Hij trekt zich terug op een eenzame plaats en bidt. Simon en de anderen zoeken Hem en wanneer ze Hem vinden, zeggen ze Hem: “Iedereen zoekt U!”. Wat antwoordt Jezus? “Laten we ergens anders heen gaan, naar de dorpen in de omtrek, opdat Ik ook daar kan prediken. Daartoe immers ben Ik uitgegaan” (Mc 1,35-38). Jezus is altijd een beetje verderop, verderop in gebed met de Vader en verderop in andere dorpen, andere horizonten om te gaan prediken, andere volken.

Gebed is het roer dat aan de weg van Jezus richting geeft. Wat de fases van Zijn zending leidt, is niet het succes, geen consensus, niet de verleidende woorden “iedereen zoekt U”. Wat de weg van Jezus uitstippelt, is de minst gemakkelijke weg, die echter in gehoorzaamheid aan de inspiratie van de Vader verloopt, en die Jezus hoort en in Zijn eenzaam gebed opneemt.

De Catechismus van de Katholieke Kerk zegt: “Wanneer Jezus bidt, leert Hij ons al hoe wij moeten bidden” (nr. 2607). Daarom kunnen wij uit het voorbeeld van Jezus bepaalde karakteristieken van het christelijk gebed halen. Vooreerst, het bevat een primaat: het is het eerste verlangen van de dag, iets dat men bij dageraad doet, voordat de wereld ontwaakt. Dat geeft een ziel aan wat anders zonder adem zou blijven. Een dag zonder gebed riskeert een saaie of eentonige ervaring te worden: al wat ons overkomt, zou voor ons tot een slecht verdragen en blind lot kunnen keren. Jezus voedt echter op tot gehoorzaamheid aan de werkelijkheid en dus tot luisteren. Gebed is vooreerst luisteren naar God en God ontmoeten.

Dan worden de dagelijkse problemen geen obstakel, maar oproepen van God zelf om te luisteren naar Degene die voor ons staat en Hem te ontmoeten. De beproevingen van het leven worden zo gelegenheden om in geloof en liefde te groeien. De dagelijkse weg, de moeilijkheden inbegrepen, krijgt het perspectief van een roeping. Gebed heeft de macht wat anders in het leven een veroordeling zou zijn, ten goede te keren; gebed heeft de macht om de horizont open te trekken voor de geest en het hart te verruimen.

In de tweede plaats, is gebed een kunst om met aandrang te beoefenen. Jezus zegt ons zelf: klop, klop, klop. Wij zijn allemaal bekwaam bij tijd en wijl gebed te doen dat opwelt uit de emotie van een ogenblik, maar Jezus leert ons een ander type van gebed: gebed met discipline, een oefening, beoefend als een levensregel. Volhardend gebed brengt geleidelijke omvorming teweeg, maakt sterk in de beproeving, geeft de genade gesteund te zijn door Hem die van ons houdt en ons altijd beschermt.

Een andere karakteristiek van Jezus’ gebed is de eenzaamheid. Wie bidt, vlucht niet voor de wereld, maar heeft een voorkeur voor eenzame plaatsen. Daar in de stilte, kunnen vele stemmen naar boven komen die wij in het diepste van onszelf verbergen: de meest verborgen verlangens, waarheden die wij hardnekkig willen verstikken en zo voort. En bovenal, in de stilte spreekt God. Elke persoon heeft nood aan ruimte voor zichzelf, waar hij zijn innerlijk leven kan ontplooien, waar handelingen terug betekenis krijgen. Zonder innerlijk leven worden wij oppervlakkig, gejaagd, angstig – hoeveel kwaad doet angst niet! Daarom moeten wij bidden; zonder innerlijk leven vluchten wij voor de werkelijkheid en voor onszelf, wij zijn mannen en vrouwen die altijd op de vlucht zijn.

Tenslotte is het gebed van Jezus de plaats waar men bemerkt dat alles van God komt en tot Hem terugkeert. Soms geloven wij, mensen, dat we heer en meester zijn van alles, of verliezen wij integendeel iedere zelfwaardering; wij gaan van de ene kant naar de andere. Gebed helpt ons de juiste dimensie terug te vinden in de relatie met God, onze Vader, en met heel de schepping. Tenslotte is het gebed van Jezus, zich overgeven in de handen van de Vader, zoals Jezus in de hof van olijven, in die angst: “Vader, als het mogelijk is …, maar Uw wil geschiede”. Overgave in de handen van de Vader. Het is mooi, wanneer we gejaagd zijn of bezorgd, en de Heilige Geest ons van binnenuit verandert en tot die overgave brengt in de handen van de Vader: “Vader, Uw wil geschiede”.

Dierbare broeders en zusters, herontdekken wij Jezus Christus in het Evangelie als Leraar in gebed en gaan wij bij Hem in de leerschool. Ik verzeker u dat wij vreugde en vrede zullen vinden.

Terug naar overzicht